Portali aLbdigital.net
Pėrshendetje Vizitor i Nderuar...

Me sa duket, ju nuk jeni Identifikuar akoma ne Faqen tone,

ndaj ju paraqitet ky mesazh pėr tju Kujtuar se ju mund tė Identifikoheni qė tė merrni pjese nė

diskutimet dhe Temat e shumta tė Forumit tone.

...Nė qofte se ende nuk keni njė Llogari personale nė Forum, mund ta hapni nje tė tille duke u Regjistruar

...Regjistrimi Ėshte falas dhe ju merr kohe maksimumi 1 min...

Me Respekt dhe Kenaqesi:

Staffi i Forumit aLbdigital.net

You are not connected. Please login or register

Portali aLbdigital.net » »» Shkenca Dhe Jeta «« » Shkenca & Jeta » Kuriozitete nga Shkenca dhe Jeta

Kuriozitete nga Shkenca dhe Jeta

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Shko poshtė  Mesazh [Faqja 1 e 1]

1Normal Kuriozitete nga Shkenca dhe Jeta prej Sat Jan 12 2008, 05:18

Ma-Origano


Moderator/e
Moderator/e
Ketu mund te lexoni kuriozitete te ndryshme :


1 Sikur uji i deteve te kthehej ne kripe
Sikur nga te gjithe ujerat e deteve dhe oqeaneve te nxirrej kripa,me te do te mbulohej gjithe siperfaqja e tokes sone me nje shtrese prej rreth 130 metrash.
--------------------------------------------------------------------------------
2 2 Prejardhja e emrit "tenis"
Fjala tenis eshte shkruar ne anglisht dhe anglezet e kane marre nga frengjishtja.Kur fillonte loja dhe njeri gjuante me rrakete para se topi te hidhej i thoshte kundershtarit:"tenez" qe do te thote:"mbaje".Anglezet i dhane fjales formen qe ka sot.
--------------------------------------------------------------------------------
3 3 Lotet e krokodilit
Prej kohesh njerezit kishin vene re se krokodilet,pasi hanin gjahun e kapur ne ujin e detit fillonin e lotonin.Kjo dukuri te linte pershtypjen se kjo kafshe qante prene e ngrene.Prandaj dhe lindi shprehja "lotet e krokodilit" qe personifikon hipokrizine e njerezve te ligj. E verteta eshte se krokodilit nuk i vjen keq per kafshen e ngrene,por eshte gjendra e kripes ajo qe prodhon lotet. Dhe pikerisht pasi krokodili ka kollofitur kafshen se bashku me ujin e kripur,fillon veprimin e saj gjendra e kripes qe ndalon sasine e tepert te kripes,e cila del jashte ne formen e pikave te loteve.
--------------------------------------------------------------------------------
4 4 Popullsia e botes deri sot
Mendohet se qe nga krijimi i shoqerise njerezore ne bote kane jetuar mbi 80 miliard njerez.
--------------------------------------------------------------------------------
5 5 Pse Deti i Zi quhet keshtu?
Perqindja e vogel e kripezimit prej 1.9 perqind i jep Detit te Zi nje ngjyre te erret karakteristike.

6 6 Gjuhet e botes
Ne shoqerine e sotme njerezore fliten 2796 gjuhe te ndryshme.Ato ndahen ne 11 grupe kryesore dhe 50 grupe "gjuhesh te vogla".Njerezit qe flasin keto gjuhe perdorin rreth 8000 dialekte.
--------------------------------------------------------------------------------
7 7 Kanguru
Kur u duken per here te pare ne Australi,europianet vune re nje kafshe te cuditshme:ajo ecte me kembet e prapsme ndersa ne bark kishte nje si qese nga nxirrnin koken te vegjlit.-C'eshte kjo?- i pyesnin ata indigjentet.
-Kan-gu-ru - pergjigjeshin ata.Qe nga ajo kohe kafsha e cuditshme u quajt kanguru.Kur me vone studjuan gjuhen vendase,evropianet mesuan se "kanguru" do te "nuk kuptoj".
--------------------------------------------------------------------------------
8 8 "Insekti i zbutur"
Bleta eshte i vetmi insekt i zbutur nga njeriu.
--------------------------------------------------------------------------------
9 9 Elefanti frikacak
Elefantet i tremben lepujve dhe qenve qofshin keta edhe te vegjel.
--------------------------------------------------------------------------------
10 10 Sa kushton 1 kg mjalte?
Per te prodhuar nje kilogram mjalte,nje blete i duhet te thithe nektarin e 12 milion luleve dhe per kete te pershkoje nje rruge me gjatesi rreth 300.000 kilometra.
--------------------------------------------------------------------------------
11 11 Numri i gjallesave ne det
Ne cdo liter uje te siperfaqes se detit ka mesatarisht rreth 10.000 gjallesa,ne 100 metra ka 3.000 dhe ne 5.000 metra ka mesatarisht 15 gjallesa.
--------------------------------------------------------------------------------
12 12 Thellesia me e madhe e deteve dhe oqeaneve
Thellesia me e madhe e deteve dhe oqeaneve ndodhet ne pjesen perendimore te Oqeanit Perendimor dhe arrin ne 11030 metra.
--------------------------------------------------------------------------------
13 13 Floket dhe njeriu
Zakonisht nje njeri ka ne koke rreth 100.000 qime floku.Tek flokekuqte kjo shifer arrin ne 90.000,te bjondet ne 140.000 dhe tek brunet dicka ne mes te ketyre dy shifrave.Mesatarisht,cdo dite bien nga 50 deri ne 100 fije floku.
--------------------------------------------------------------------------------
14 14 Njerezit me te gjate e me te shkurter
Njeriu me shtatin me te larte ka qene austriaku Frederik Vinkelmeir,qe ka jetuar ne shek.VII.Ai ishte 2.78 m i gjate.Gruaja me e gjate e te gjitha kohrave ka qene gjermania Mariane Wehler me gjatesi 2.55 m.Njeriu me i shkurter ka qene Xhin Vorenburgu me gjatesi 45 cm dhe konkurrentja e tij Halami Aqube Ton Sinai me gjatesi vetem 38 cm.
--------------------------------------------------------------------------------
15 15 Shpikesi i telefonit
Uaston,hajde ketu,me duhesh.---Fjala e pare e transmetuar nepermjet telefonit nga shpikesi i tij,Aleksander Graham Bell qe therriste ndihmesin e tij,Uaston.Ai mori patenten e telefonit me numer 174465 ne vitin 1876.
--------------------------------------------------------------------------------
16 16 Kuriozitete demografike
Cdo dite ne bote lindin 250.000 njerez.Ne cdo 100 vajza te sapolindura korrespondojne 105 djem te sapolindur.Brenda 50 viteve te ardhshem popullsia e botes do te dyfishohet.
--------------------------------------------------------------------------------
17 Shpenzimet ushtarake
Ne vitin 1979 u harxhuan per qellime ushtarake 450 miliard $,ne 1985 850 miliard $ dhe sot kalojne shifren prej 1.000.000.000.000 $.
--------------------------------------------------------------------------------
17 18 Pabarazite sociale
Ne vitin 1960 1/5 me e pasur e botes kishte te ardhura mbi 20 here me te medha sesa 1/5 me e varfer dhe ne vitin 1960 kjo diference u trefishua.
47 vendet me te pazhvilluara te Afrikes e Azise (qe banohen nga 3 miliard njerez) kane te ardhuara vjetore 500 $ kurse vende te Evropes Veriore kane 20.000 $.

--------------------------------------------------------------------------------
69 Fėmijė tė njė nėne
Feodor Vasilijev nga Shuya (Rusi), nga gjithsejt 27 lindje gjatė viteve 1725-1765 lindi 16 bineqė, 7 treneqė, dhe 4 katėrneqė. Vetėm dy fėmijė prej tyre vdiqėn si foshnjė.
--------------------------------------------------------------------------------
James Gill, i biri i Brenda dhe James Gill, lindi 128 ditė para kohės sė paraparė. Nė lindjen e tij mė 20 Maj 1987 nė Ottawa, Ontario (Kanadė) peshonte 624 gr.
--------------------------------------------------------------------------------
Nėna mė e vjetėr
Rosanna Dalla Corta nga Viterbo (Itali) sipas tė dhėnave nė korrik tė vitit 1994 nė moshėn 63 vjeēare lindi njė djalė.
--------------------------------------------------------------------------------
Operacioni mė i gjatė
Njė operacion i cili u zhvillua nė vitin 1951 nė Chicago, Illinois (USA), gjatė tė cilit pacientes Gertrude Levandowski iu mėnjanua njė cistė nga njėra vezore e saj, zgjati prej 4-8 Shkurt d.m.th. 96 orė. Gjatė operacionit pesha e pacientes zbriti nga 280 nė 140 kg.
--------------------------------------------------------------------------------
Portier apo sulmues
Portieri Jose Luis Chilavert shenoi 49 gola gjatė ndeshjeve nė klubin e tij dhe ekipit kombėtar ndėrmjet Korrikut 1992 dhe Marsit 2000.
--------------------------------------------------------------------------------
Substanca mė e ėmbėl
Thaumatin, njė protein, i cili fitohet nga mbėshtjellėsi i farės sė njė bime tė quajtur Thaumatoccocus danielli ėshtė 61.500 herė mė e ėmbėl se sheqeri i zakonshėm. Kjo bimė rritet nė disa vende tė Afrikės perendimore.
--------------------------------------------------------------------------------
Tranzistori mė i vogėl
Firma Lucent Technologies nė Murray Hill, New Jersey (USA), urdhėroi mė 15 Nėntor 1999 zhvillimin e njė tranzistori me njė gjatėsi prej vetėm 50 Nanometrash, d.m.th. 1/2000 pjesė e trashėsisė sė flokut tė njeriut. Kjo pjesė quhet edhe "tranzistori vertikal" pasi qė tė gjitha pjesėt e saj janė tė rradhitura nė njė pllakėz silikoni dhe rryma rrjedh nė drejtim vertical
--------------------------------------------------------------------------------
Mjekra mė e gjatė
Me rastin e vdekjes sė Hans Langseth nė vitin 1927 nė Kensett (USA) mjekra e tij kishte njė gjatėsi rekorde prej 5,33 m.
--------------------------------------------------------------------------------
Pop-grupi i njohur suedez ABBA i formuar mė 1972 nė Stokholm debitoi nė vitin 1970 nėn emrin Festfolk nė njė Restaurant nė Göteborger. Pas dy vitesh, pra mė 1972 mori emrin e ri nga inicialet e anėtarve tė grupit: Agnetha Fältskog, Benny Andersson, Björn Ulvaeus dhe Anni-Frid (Frida) Lyngstad.
--------------------------------------------------------------------------------
Helikopteri mė i vogėl nė botė ishte njėulėsi Seremet WS-8 i cili u prodhua mė 1976 nė Danimarkė. Ai kishte njė motor me 26 KW dhe peshonte pa ngarkesė 53 kg. Rotori i tij kishte njė diametėr prej 4,5 m.
--------------------------------------------------------------------------------
Shkencėtarėt e "Oak Ridge National Laboratory" nė Oak Ridge, Tennessee (USA) nė Prill 1996 me ndihmėn e njė superpėrēuesi arritėn rrymėn mė tė fortė tė tė gjitha kohrave : 2 milion Amper/cm². Rryma pėr nevoja shtėpiake ka njė forcė me nėn 1000 Amper/cm².
--------------------------------------------------------------------------------
Protesta mė e madhe kundėr luftės u mbajt mė 15.11.1969 nė Washington D.C. (USA) ku morėn pjesė rreth 600.000 pjesmarrės tė cilėt protestuan kundėr vazhdimit tė luftės sė amerikanėve nė Vietnam.
--------------------------------------------------------------------------------
Arusha e bardhė mund tė notoj pandėrprerė deri 100 km.
--------------------------------------------------------------------------------
Rekordin botėror nė qėndrim nė njė kėmbė e theu Arulanantham Suresh Joachim nga Sri Lanka prej 22.05.1997 deri me 25.05.1997 duke qėndruar 76 orė e 40 minuta.
--------------------------------------------------------------------------------
Me 9.06.1996 Walter Arfeuille (Belgjikė) tėrhoqi me dhėmbė 8 vagonė treni mbi hekurudhe, me njė peshė gjithsejt 223.880 kg nė largėsi prej 3,2 m.
--------------------------------------------------------------------------------
Mė 17.12.1998 kinezi Li Jian Hua nė emisionin televiziv Guinnes World Records: Primetime ngriti me vesh peshėn 50 kg (tjegulla ndėrtimi tė lidhura bashkė dhe tė kapur nė veshin e tij).
--------------------------------------------------------------------------------
Kenguri mė i madh (Macropus rufus) nė Australinė qendrore, -jugore dhe atė -lindore, plotėsisht i drejtuar ėshtė 1,80 m i lartė, dhe gjatėsia e pėrgjithshme (megjithė bisht) ėshtė 2,85 m. Pesha e tij rreth 90 kg.
--------------------------------------------------------------------------------
Kilauea nė Hawaii (USA) ėshtė vullkani mė aktiv nė botė. Qė nga viti 1983 ėshtė pandėrprerė aktiv dhe vjell 5 m³ llavė nė sekondė.


Forumi aLbdigital
Jeta ėshtė e bukur - Jetoje ! malesia.org&malesiaforum.com
Shiko profilin e anėtarit http://www.malesia.org

2Normal Re: Kuriozitete nga Shkenca dhe Jeta prej Sat Jan 12 2008, 05:18

Ma-Origano


Moderator/e
Moderator/e
--------------------------------------------------------------------------------
Amerikanja Janice Deveree nė vitin 1884 kishte mjekėr me gjatėsi 36 cm.
--------------------------------------------------------------------------------
Personi mė i vjetėr i tė gjitha kohėrave, me datėlindje tė vėrtetuar, ishte franēezja Jeanne Louise Calment. Ajo u lind mė 21.02.1875 dhe vdiq mė 04.08.1997 nė Arles tė Francės nė moshėn 122 vjeēare.
--------------------------------------------------------------------------------
Binjakėt mė tė rėndė nė botė ishin Billy Leon dhe Benny Loyd McCrary, alias McGuire, nga Hendersonville (USA) tė cilėt u lindėn mė 7.Dhjetor 1946. Deri nė moshėn 6 vjeēare kishin shtat normal. Nė Nėntor 1978 Billy peshonte 337 kg. ndėrsa vėllau i tij Benny 328 kg. Billy vdiq nė Korrik 1979.
--------------------------------------------------------------------------------
Zbuluesi i parė i phonograph-it (gramophonit tė mėvonshėm) ishte amerikani Thomas Alva Edison nė vitin 1877, i cili kishte planifikuar tė zbuloj njė inēizues diktimi pėr punė nė zyre. Phonographi i asaj kohe kishte formė cilindri, deri nė vitin 1887 kur zbuluesi gjerman Emile Berliner zbuloi pllakė-phonographin (gramophonin) i cili i zhvillua nė njė medium artistik.
--------------------------------------------------------------------------------
Gjurmimi mė i madh i arit ndodhi nė SH B A, ku mė 24.01.1848 njė pronar i njė puntorie tė drurit dhe shoku i tij, nė Sacramento (sot California) zbuluan ar. Njė vit mė vonė e vėrshuan mbi 80 000 gjurmues tė arit tė ashtuquajturin forty-niners nė kėtė regjion. Nė vitin 1853 numri i tyre arri mbi 250 000.
--------------------------------------------------------------------------------
Marilyn Monroe, gjegjėsisht Norma Jean Mortenson, legjendė e filimit, muzikės dhe bukurisė, e lindur mė 01.06.1926, nė fėmijėrinė e saj ndėrroi 12 familje pėrkujdesėse
--------------------------------------------------------------------------------
Kinezėt si Antibiotik natyror mė tė mirė e pėrdorin kivi-n? (Kivi e forcon sistemin e imunitetit duke i shumuar qelizat mbrojtėse deri nė dymbėdhjetė herė)
--------------------------------------------------------------------------------
Ushtari japonez Teruo Nakamuro 30 vjet mbas pėrfundimit tė luftės (i cili u gjet nė pyjet e pashkelura) nuk dinte asgjė pėr pėrfundimin e luftės.
--------------------------------------------------------------------------------
Kafepirėsit mendojnė mė shpejtė dhe veprojnė mė logjikisht se ata qė nuk e pėrdorin kafe-nė.
--------------------------------------------------------------------------------
Nikotin-i ėshtė njė helm i fortė nervor (emrimi i saktė: Beta-Pyridyl-N-Methylpyrrolidin)?
--------------------------------------------------------------------------------
Kali vrapues australian "Great Fortune" si ndihmė teknike mori njė palė syza.
--------------------------------------------------------------------------------
Gangsteri Al Capone mė nė fund u burgos pėr shkak tė mospagimit tė tatimit?
--------------------------------------------------------------------------------
Sahara ėshtė mė e madhe se Australia?
--------------------------------------------------------------------------------
Romani "Vuajtjet e tė riut Werther" i Goethe-s ishte shkaktar i njė serie tė vetėvrasjeve? --------------------------------------------------------------------------------


Forumi aLbdigital
Jeta ėshtė e bukur - Jetoje ! malesia.org&malesiaforum.com
Shiko profilin e anėtarit http://www.malesia.org

3Normal Re: Kuriozitete nga Shkenca dhe Jeta prej Sat Jan 12 2008, 05:19

Ma-Origano


Moderator/e
Moderator/e
Kuriozitete
<hr style="COLOR: #cccccc" SIZE=1>Moai nė ishullin e Pashkėve ( Kili ) u krijua nė nder tė paraardhėsve antikė tė kryetarėve tė famshėm.


--------------------------------------------------------------------------------

Sfinksi i Madh ( Egjpt ) ėshtė rreth 73 m ( 240 kėmbė ) i gjatė dhe 20 m i lartė. Koka e Sfinksit tė madh mendohet tė jetė portreti i mbretit Khafra, faraoni pėr tė cilin u ndėrtua.


--------------------------------------------------------------------------------

Tikal ( Guatemale ) ka qenė njė qendėr e rėndėsishme metropolis nė civilizimin e mrekullueshėm tė Majave. Rrėnojat e pallateve , tempujve, piramidave , dhe shesheve te mėdha janė njė dėshmi e madheshtisė sė qytetėrimit tė zhdukur.


--------------------------------------------------------------------------------

Muret e Murit tė Madh nė Kinė janė 9 m tė lartė. Nė vitin 214 para krishtit perandori Shi Huang-ti forcoi muret ekzistuese dhe i lidhi ato duke formuar njė system tė vetėm mbrojtje - Murin e Madh


--------------------------------------------------------------------------------

Machu Picchu ( Peru ) ndodhet nė Ande.


--------------------------------------------------------------------------------

Megjithėse njerėzit nė tė gjithė botėn mendojnė se Big Ben quhet e gjithė struktura , ky ėshtė vetėm emri i orės qė ndodhet Brenda kullės .


--------------------------------------------------------------------------------

Nė shekullin e 17 , perandori Shah Jahan ndėrtoi Taj Mahal, kėtė varr tė bukur prej mermeri nė kujtim tė gruas sė tij, Mumtaz Mahal. Ndėrtimi i tij kėrkoi 20000 punėtorė dhe 22 vjet. Sot ata janė varrosur qė tė dy aty.


--------------------------------------------------------------------------------

Muri i Vajtimit nė Izrael ėshtė 49 m i gjatė dhe 12 m i lartė. Ky mur ėshtė njė vend i shenjtė pėr hebrenjtė nė Izrael dhe kudo nė botė.


--------------------------------------------------------------------------------

Katedralja e shėn Bazilit ndodhet nė Moskė dhe janė nė tė vėrtetė nėntė kisha nė njė. Ndėrtesa qėndrore ėshtė e rrethuar nga tetė kisha mė tė vogla. Kjo katedrale u ndėrtua nga viti 1555 deri nė 1560 me urdhėr tė Ivanit tė tmerrshėm.


--------------------------------------------------------------------------------

Parthenoni u ndėrtua nė nder tė Athenės , mbretėreshės greke tė zgjuarsisė.


--------------------------------------------------------------------------------

Angor Wat ( Kamboxhia ) ėshtė tempulli mė i madh dhe mė i famshėm nė kompeksin Angor.


--------------------------------------------------------------------------------

Ndėrtimi Shtėpisė sė bardhė filloi nė vitn 1792. Nė 1800 Presidenti dhe zonja John Adams ishin "familja e parė " qė jetuan aty.


--------------------------------------------------------------------------------

Tė gjitha anijet kozmike edhe ato Apollo qė ēuan njerėz nė Hėnė u lėshuan nga Qendra e hapėsirės Kennedy nė Florida. Por pjesa mė e madhe e tyre u ulėn nė bazėn Edwards nė Kalforni.


Forumi aLbdigital
Jeta ėshtė e bukur - Jetoje ! malesia.org&malesiaforum.com
Shiko profilin e anėtarit http://www.malesia.org

4Normal Re: Kuriozitete nga Shkenca dhe Jeta prej Sat Jan 12 2008, 05:19

Ma-Origano


Moderator/e
Moderator/e
A E Dini Se..!!
<hr style="COLOR: #cccccc" SIZE=1>jupiteri ėshtė aq i madh sa qė mund tė zinte brenda tij tė gjithė planetėt e tjerė..

dielli mund tė nxėrė brenda tij njė milion Toka.

grimcat e hekurit tė gjetura nė Hėnė dhe tė sjella nė Tokė kanė njė veti tė veēantė, ato nuk ndryshken

nė Italinė mesjetare puthjet nuk mund tė merreshin ose jepeshin thjeshtė. N.q.s. njė burrė e njė grua shiheshin nė publik duke u pėrqafuar ata ishin tė detyrurar tė martoheshin.

flokėt dhe thonjtė vazhdojnė tė rriten edhe mbasi njeriu ka vdekur .

20% e energjisė sė trupit pėrdoret nga truri

pėrgjatė 75 vjetėsh jetė kalon mė tepėr se 30 ton ushqim dhe 50 000 litra lėng nėpėr zorrė.

i pari qė ka filluar shėrbimin postar ka qenė Muavi Ibn Ebu Sufjan.
Shėrbimi postar bėhej me kuaj dhe me deve.

nė shekullin e X, Raziu bėri operacionin e parė me qepje, ku pejtė e nevojshėm i pėrgatiti nga zorrėt e kafshėvė.

portreti i Raziu, mjek dhe filozof i dėgjuar arab, i cili u bė i dėgjuar sidomos me veprėn e tij "Kitabul Havi", mbahet akoma i varur nė Universitetin e Prixhetonit.

nė qytetin e Hamburgut nė Gjermani ka 27 xhamia.

nė Romė ndodhet xhamia mė e madhe nė Evropė.

pėr herė tė parė koncepti i sinusit dhe i kosinusit nė trigonometri ėshtė fytur nga shkencėtari arab Batani. Tabelėn e parė tė sinuesve e bėri Hasan El-Marakeshi mė 1299.

nė vitin 1957 mbreti i Francės Henri i III themeloi nė Paris katedrėn e gjuhės arabe qė tė lehtėsojė zhvillimin e studimeve mjeksore.

Sinani, arkitekti i madh shqiptar (1489 - 1588) gjatė gjithė jetės sė tij ndėrtoi jo mė pak se 355 ndėrtesa apo komplekse: 81 xhami tė mėdha 50 dhoma faljeje, 62 medrese, 19 mauzoleume, 17 tregje, 3 spitale dhe 7 ujėsjedhėsa. Kryevepra e tij ėshtė Xhamija Selimije e ndėrtuar nė vitin 1522. Nė baz tė projekteve tė tij ndėrmjet vitit 1609 dhe 1617 u ndėrtua Xhamia Blu. (Turqi)

thuhet se nė Kostarikė ėshtė zbuluar njė majmun me gjatėsi 4.3 metra. Sipas kėtij zbulimi del se Kin Kongu i njohur nė film mund tė ketė qenė i vėrtetė !!

televizioni i parė u zbulua nga J. L. Bajd, mė 1928.

automobili i parė u konstruktua nga Karl Benz mė 1885.

vėllezėrit Orvil dhe Virbur Urajt, mė 17 dhjetor tė vitit 1903 tė parėn bėnė fluturimin me aeroplan motorik nė Kiti Hejk tė SHBA-ve.

qyteti mė i madh nė botė ėshtė Meksiko Siti dhe ka mbi pesėmbėdhjetė milionė banorė

oqeani mė i madh ėshtė Paqėsori. Sipėrfaqja e tij ėshtė 179.680.000. km. katrorė kurse oqeani mė i vogėl ėshtė Oqeani i Ngrirė i Veriut qė ka 14.090.000 km. katrorė.

gadishulli mė i madh nė botė ėshtė ai i Arabisė, me sipėrfaqe 2.730.000 km. katrorė.

thellėsia mė e madhe nė botė ėshtė nė ishujt Mariana, e quajtur Ēalenger. Kjo thellėsi arrinė nė 11.033 metra

ishulli mė i madh nė botė ėshtė Grenlanda me sipėrfaqe 2.175.600 km. katrorė.

nervi optik i syrit pėrbėhet prej 500 mijė fijesh tė cilat nėse renditen njėra pas tjetrės do tė arrijnė gjatėsinė 60 kilometra

nė mjedisin e hapur kur nuk fryejnė erėrat, zėri i njeriut mund tė dėgjohet 200 metra larg.

gratė e fisit Bambara tė cilėt jetojnė nė Senegal, tėrė trupin e lyejnė me baltė tė kuqe.

skandinavėt dikur kan prodhuar litarė shumė tė fortė duke shfrytėzuar rrėnjėt e drunjėve sidomos tė pishės

sipas shkencėtarėve amerikanė, Hėna ēdo njė mijė vjet largohet nga Toka pėr 20 metra pėr shkak tė dobėsimit tė fuqisė tėrheqėse tė Tokės - gravitacionit.

ezkimezėt kur e lėshojnė shtėpinė patjetėr e rrėzojnė sė paku njė pjesė tė shtėpive tė tyre tė ndėrtuar prej akulli nė mėnyrė qė ajo tė mos bėhet strehim i shpirtrave tė kėqinj.


Forumi aLbdigital
Jeta ėshtė e bukur - Jetoje ! malesia.org&malesiaforum.com
Shiko profilin e anėtarit http://www.malesia.org

5Normal Re: Kuriozitete nga Shkenca dhe Jeta prej Sat Jan 12 2008, 05:19

Ma-Origano


Moderator/e
Moderator/e
Fakte Shkencore


1. Shpejtesia e drites eshte 186,000 milje/seconde.
2. Drites i duhen 8min e 17 sec per te udhetuar nga dielli ne siperfaqen e Tokes.
3. Ne tetor te vitit 1999 lindi personi i 6 bilionte.
4. 10% e gjithe njerzve te lindur gjate koherave, jane gjalle ne keto momente.
5. Toka rrotullohet me nje shpejtesi 1000 milje per ore dhe udheton permes hapesires me shpejtesi 67000 milje per ore.
6. Cdo vit, Token e trondisin mbi nje milion termete.
7. Kokra me e madhe e bresherit qe ka rrene ndonjehere ka qene mbi 1 kg dhe ky bresher rra ne Bangladesh ne 1986.
8. Cdo vit rrufete vrasin 1000 njerez.
9. Ne Tetor te vitit 1999 nje ajzberg (iceberg) me madhesine e Londres lundroi i lire ne Anktartik.
10. Te gjitha atomet e hidrogjenit ne trupat tane u krijuan rreth 12 bilion vjet me pare, gjate Big Bang-ut.
11. Toka, Hena dhe Dielli jane 4.56 bilion vjet.
12. Merimangat e zeza, femra, hane burrat e tyre pas ciftezimit.
13. Nje te milionten, e te miliontes, miliontes, miliontes, se miliontes se sekondes pas Big Bang, Universi kishte madhesine e nje dardhe.
14. Struktura e DNA-se u determinua (?) fillimisht nga Watson dhe Crick ne 1953.
15. Ne 1997 shkencetaret krijuan kromozomin e pare sintetik njerzor.
16.Termometri u krijua nga Galileo ne 1607.
17. Lupa zmadhuese, u krijua nga anglezi Roger Bacon, ne 1250.
18. Alfred Nobel shpiku dinamitin ne 1866.
19. Cmimi i pare Nobel ne fizike u fitua nga Wilhelm Rontgen, ne 1895, pasi ai shpiku rrezet X.
20. Pema me e larte ka qene nje eukalips australian, i cili ne vitin 1872 ishte 435 kembe.
21. Ne 1967, Kristian Barnard beri transplantimin e pare te zemres - pacienti i tij jetoi vetem 18 dite.
22. Majmunet mund te kuptojne rreth 300 shenja te ndryshme.
23. Virusi Ebola vret 4 nga 5 njerzit e infektuar.
24. Gjirafat flene vetem 20 minuta ne 24 ore. Ato nuk shtrihen asnjehere.
25. Kripa perdoret akoma si lek rreth nomadeve te Ethiopise. Ne nje periudhe ushtaret Romake jane paguar me gripe dhe nga kjo vjen dhe fjala rroge (salt - salary = anglisht, salarium - latinisht). Gjithashtu kur u krijuan monedhat, ne to ishte shtypur nje shenje e cila tregonte se sa kripe mund te nderrohej me to. Shenja quhej "hallmark" duke ditur se ne greqisht "hal" qendron per kripe.
26. Ideja qe molekulat kane forme tre-dimensionale ka qene e Luis Pasteur, i cili ne 1844 e mbrojti kete ide duke u mbeshtetur ne faktin se solucione te perbera nga dy perberje kimike me perberes te njejte nuk mund te thyejne rrezen e drites ne drejtime te kunderta.
27. Greket e Lashte, kane pas ujitur arkat me vere te quajtura ne ate kohe "kratere". Ata besonin se alkooli safi, mund te perdorej vetem nga barbaret.
28. Jo shume larg nga Flagstaff, ne Arizone, ndodhet nje krater 1.2 km i gjere dhe 200 m i thelle. Ai eshte krijuar gati 50000 vjet me pare, kur nje meteor goditi Token. Duke supozuar se shpejtesia me te cilen meteori udhetonte ishte rreth 17.5 km per sekonde.

29. Njerzit kane 46 kromozome, peshqit krey (? crayfish) kane 200.
30. Ne trupin e njeriut ndodhen 60,000 milje damare gjaku.
31. Utopia eshte nje teren i madh dhe i sheshte, ne Mars.
32. Diten kur u varros Alexander Graham Bell, i gjithe sistemi telefonik ne Amerike u stakua per 1 minute, ne nder te tij.
33. Ndodhen gati me shume se 100 bilion galaksi ne Univers.
34 Me shume mikrobe ngjiten gjate takimit te duarve, sesa gjate puthjeve.
35. Pika me e shpejte e shiut e godet token me shpejtesi 18 milje per ore.
36 Nq se Dielli do kishte madhesine e nje topi plazhi, atehere Jupiteri do kishte madhesine e nje topi golfi, ndersa toka do kishte madhesine e nje bizeleje.
37. Duhet me shume se nje ore per nje trup te rende te zhytet 6.7 milje poshte, ne pjesen me te thelle te oqeanit.
38. Ndodhen me shume krijesa te gjalla ne siperfaqen e lekures se njeriut, sesa njerez ne siperfaqen e Tokes.
39. Balena Gri,cdo vit migron 12500 milja nga Artiku ne Meksike dhe kthehet.
40. Reth nje milion bilion neutrone nga Dielli kalojne ne trupin tuaj vetem gjate leximit te kesaj fjalie.
41. Drites i duhen 13 sec per te udhetuar rreth Tokes.
42. Nje bebe ne 2000, lind me nje dhemb
43. Edhe nq se fluturojme me shpejtesine e drites, perseri do na duhej 2 milion vjet te shkonim ne afersi te galaxise me te madhe prane nesh, Andromeda.
44. Cdo ore Universi, zmadhohet gati nje bilion milje ne cdo drejtim.
45. Vendi me i thate ne bote, i banuar nga njerez, eshte Aswan, ne Egjipt ku cdo vit bie vetem .02 inch shi.
46. Pjesa me e thelle e oqeaneve, eshte ne Paqesor, gati 35797 kembe ethelle.
47. Krateret me te medha te krijuara nga renja e meteoreve, ndodhen ne Sudbury, Ontario ne Kanada dhe Vredefort ne Afriken e Jugut.
48. Shkretetira e Saharase eshte shkretetira me e madhe ne bote, me siperfaqe 3500000 milje katror.
49. Ne shekullin e 14te, Vdekja e Zeze, vrau 75,000,000 njerez. Transmetohej nga mikrobe te miut te zi.


Forumi aLbdigital
Jeta ėshtė e bukur - Jetoje ! malesia.org&malesiaforum.com
Shiko profilin e anėtarit http://www.malesia.org

6Normal Re: Kuriozitete nga Shkenca dhe Jeta prej Sat Jan 12 2008, 05:20

Ma-Origano


Moderator/e
Moderator/e
A e dini se
<hr style="COLOR: #cccccc" SIZE=1>---Nė 1750 nė botė jetonin rreth 800 milionė njerėz, nė 1850 nje miliardė mė tepėr dhe nė njė 1950 edhe njė tjetėr miliard mė tepėr. Mastaj u deshėn vetėm 50 vjet pėr tu dyfishuar dmth. 6 miliardė.


---Gjysma e popullsisė sė botės fiton vetėm rreth 5% tė pasurisė nė botė.

---Megjithėse nė botė ka mė shumė se 600 milionė telefona, gjysma e botės ende nuk ka bėrė asnjė telefonatė.


---Nė Ditėn e Nėnave nė SHBA bėhen mė tepėr telefonata personale se nė ēdo ditė tjetėr nė ēdo shtet tjetėr.


---1 nė 10 persona nė botė jetojnė nė ishull.

---Nė 1870 nė Londėr jetonin mė shumė Irlandezė sesa nė Dublin.

---Mundėsia pėr tė tė rėnė rrufeja ėshtė 1 nė 600,000


---Rreth 27% e ushqimit nė vendet e zhvilluara pėrfundon nė koshat e plerave.

---Gjysma e popullisė sė botės ėshtė nėn moshėn 25 vjeē.

---Nė Perėndim njerėzit ndėrrojnė shtepi mesatarisht 1 herė nė 7 vjet.

---Sherbimi Postar i SHBA dėrgon rreth 43% tė postės botėrore, ndjekėsi mė i afėrt ėshtė Japonima me 6 %.


--Nė vendet e zhvilluara % e te rritureve qe martohen ra nga 72% ne 1970 nė 60 % ne 1996. Mundėsia pėr divorcim nė martesėn e parė u rrit nga 50% nė 67%. Mundėsia pėr divorcim nė martesėn e dytė ėshtė rreth 10 % me e lartė se nė martesėn e parė.


---Mesatarisht nė botė shkohet nė shkollė 200 ditė, nė SHBA 180 ditė, nė Suedi 170 ditė, nė Japoni 243 ditė.

---Qė nga viti 1972 janė prodhuar rreth 64 milionė tonė kanoēe alumin(rreth 3 trilion kanoēe). Nėse kėto do tė vendoseshin njėra pas tjetrės, mund tė arrinin deri nė hėnė rreth 1000 herė. Kanoēet e alumint pėrbėjnė 1% tė materialeve mbeturina.

---Mė shumė se 1 miliard tranzistorė prodhohen....ēdo sekondė.


---Sipas Byrosė sė mirėnjohur ne SHBA Census, 19% e fėmijėve nė Amerikė jetojnė nė varfėri.


---Nė Australi ka mė shumė se 150 milionė dele dhe njė popullsi prej rreth 17 milionėsh.

---Nė Zelandėn e Re ka 4 milionė njerėz dhe 70 milionė dele.

---Nė krahun e njė majmuni ka rreth 25 milionė qime.


---DNA ka njė madhėsi prej 1 tė mijtat e milimetrit, pėrbehet prej rreth 200 miliard atomesh dhe pėrmban 1 milion faqe njohuri.


---Njė njeri harxhon mesatarisht 3 vjetė tė jetės ne banjo.

---Peshqit e harrojnė ēdo gjė qė ndodhen vetėm pas 10 min.

---Njė njeri i rritur merr frymė afėrsisht 25 000 herė nė ditė

---Kompjuterat modern janė ndėrtuar duke u bazuar nė sistemin nervor, por edhe kompjuteri modern nuk i afrohet as nivelit tė nje zvarritėsi.

---Mjalti mund tė qėndrojė pa u prishur 3000 vjet dhe pėr kėtė arsye dylli i mjaltit pėrdoret pėr procesin e mumjazimit.


---Milingonat e ndjejnė tėrmetin qė mė parė dhe dalin menjėherė nga foletė.


---Nė fytyrėn e njė maceje ndodhen 146 muskuj.


---Peshkaqenėt nuk sėmuren.

---Breshka mund tė ecė me 10 km nė orė.

---Nėse do tė mund tė pėrdornim 13% tė trurit, do tė mund tė shfaqeshim nga njė vend nė njė tjetėr.

---Strucat i kanė sytė mė tė mėdhenj se truri.

---Hyrja e folesė sė milingonės drejtohet pėrherė nga Veriu.,

---Nėse damarėt e njeriut do tė vendoseshin njeri pas tjetrit do tė mund tė pėrshkronin Ekuatorin 2 herė.

---Formuesi i Ēmimit Nobel, Alfred Nobel nė fakt ishte nje fabrikator dinamiti.


---Ivani i IV. i cili erdhi nė pushtet nė vitin 1533 nė Rusi, vrau djalin e vet me pretendimin se synonte ti merrte fronin.


---Njė njeriu i duhen 12 vjet pėr tė numėruar nga 1 deri nė 1 miliard. merrte fronin.


Forumi aLbdigital
Jeta ėshtė e bukur - Jetoje ! malesia.org&malesiaforum.com
Shiko profilin e anėtarit http://www.malesia.org

7Normal Re: Kuriozitete nga Shkenca dhe Jeta prej Sat Jan 12 2008, 05:20

Ma-Origano


Moderator/e
Moderator/e
Kuriozitete nga Shkenca dhe Jeta
<hr style="COLOR: #cccccc" SIZE=1>Palsar PSR J1740-5340 Rrotullohet 274 here ne sekonde rreth aksit te tij dhe rrotullohet rreth shoqeruesit te kuq gjigant nje here ne nje dite e njecerek.

Ne krahun e djathet te fotos duket teleskopi Habel(nuk e di nese e shkruajta mire se eshte e perkethyer)qe u vendos ne orbit ne prill te vitit 1990

Disa te dhena:

Kushtoi 3 miliard dollar.Na jep mundesine vezhgojme nje vend 1000 here me te zmadhuar.
Ne lartesi prej 600 km teleskopi rrotullohet perreth tokes me shpejtesi 27.200 km ne oreduke bere nje rrotullim te plot rreth tokes per 96 minuta.Kjo mrekullin teknologjike mbi atmosferen e tokes e cila pengon nje shikim me te qart,na jep mundesine tanite shikojme me me qartesi misteret e universit.
Ka gjatesi 13.2 m dhe diameter 4.2 m,kurese pesha e pergjitheshme eshte afersisht 12 ton ose me saktesi 11.864kg.


Forumi aLbdigital
Jeta ėshtė e bukur - Jetoje ! malesia.org&malesiaforum.com
Shiko profilin e anėtarit http://www.malesia.org

8Normal Re: Kuriozitete nga Shkenca dhe Jeta prej Sat Jan 12 2008, 05:21

Ma-Origano


Moderator/e
Moderator/e


Forumi aLbdigital
Jeta ėshtė e bukur - Jetoje ! malesia.org&malesiaforum.com
Shiko profilin e anėtarit http://www.malesia.org

9Normal Re: Kuriozitete nga Shkenca dhe Jeta prej Sat Jan 12 2008, 05:21

Ma-Origano


Moderator/e
Moderator/e
Sateliti i pare u leshua ne vitin 1960dhe dergoi 23.000 fotografi.Qe atehere miliona fotografi te kohes ne toke,japin informacione te cmuara.Sot nje sistem shume modern i perbere nga pese satelit ndodhe ne orbitdhe perbejne nje rrjet inforamacioni per kohen.Ke ta satelit rrotullohen rreth Tokes me te njejten shpejtesi qe rrotullohet dhe toka dhe ne kete menyre ngelen ne te njejtin pozicion.Keta satelit jane te shteteve te ndryshen dhe keshtu perbejne nje rjet informacioni per te pasur nje pasqyrim sa me te mire te kohesne toke.
Sot nje seri satelitesh hapin orizonte per nje informacion dhe studim me te hollesishem per kohen sot ne toke,mundesite qe kane keta satelit ne krahasim me te kaluarit kane nje ndryshin shume te madh eshte njesoj sikur te krahasoje nje shtize me nje automatik.

Ne foton e pare duket raketa me tecilen dergohen satelitet e Evropes.


Forumi aLbdigital
Jeta ėshtė e bukur - Jetoje ! malesia.org&malesiaforum.com
Shiko profilin e anėtarit http://www.malesia.org

10Normal Re: Kuriozitete nga Shkenca dhe Jeta prej Sat Jan 12 2008, 05:21

Ma-Origano


Moderator/e
Moderator/e
Zvaraniket ne pergjithesi ndjekin te njejten menyre jetese.Ciftezohen,ndahen,lindin,duke i haruar te vegjlit e tyre.
Por kjo nuk ndodh me Tiliqua rugosa e Australise,qe ciftezohet vetem njehere dmth vetem me nje mashkull ne baze te thenies te C Michael Bull i Univeritetit Flider ne Adelaida.Me shume se 80% e T rugosa jetojne vetem me shoqerusin e tyre deri ne dy periudha lindjeje,dhe disa prej tyre e mbajne lidhjet e tyre deri ne 10 vjete ose me shume. Femrat kane mundesine e njojtejes se te vegjelve te saj mbas lindjes,ne te kundert me hardhucat e tjera. T rugosa Jetojne deri ne 30 vjet.dhe per kete zgjedhin mardhenit e qendrueshme.


Forumi aLbdigital
Jeta ėshtė e bukur - Jetoje ! malesia.org&malesiaforum.com
Shiko profilin e anėtarit http://www.malesia.org

11Normal Re: Kuriozitete nga Shkenca dhe Jeta prej Sat Jan 12 2008, 05:24

Ma-Origano


Moderator/e
Moderator/e
Nese te mbledhim te gjitha protonet e universit, do te kishim nje numer te kufizuar 10 ne fuqi te 80.
ju mendoni se ky eshte numri me i madh matematikor!
gaboheni.
shkembimi elektrik midis 2 neuroneve te trurit krijon nje mendim, ose ide.
dhe e dini sa shkembime te tilla jane te mundshme 10 ne fuqi te 70000000000


Forumi aLbdigital
Jeta ėshtė e bukur - Jetoje ! malesia.org&malesiaforum.com
Shiko profilin e anėtarit http://www.malesia.org

12Normal Re: Kuriozitete nga Shkenca dhe Jeta prej Sat Jan 12 2008, 05:24

Ma-Origano


Moderator/e
Moderator/e
Kohet e fundit perfundoi se ndetuari nje tunel i ri nje veper inxhinjerike qe ja kalon cdo vepre tjeter te ketij lloji.Eshte fjala per tunelin LARDAL,tunelin me te gjate ne bote,nje autostrade 24.5 km e gjate,e ndertuar nga hapja tejpertej e nje shkembi te forte.Duke imagjinuar se mbas disa minutas udhetim do te keni mbi koke nje mal me shume se 1000m te larte.
Eshte nje pjese e rendesishme e lidhjes kryesore midis dy qyteteve te medha te Norvegjise,Oslos dhe Bergenit.Gjate dimrit ,ne rruget e tjera malore ishte shume e veshtire te udhetohejper shkak te debores dhe eres.Prandaj ishte shume e nevojshme nje rruge e re qe do te ishte e sigurt dhe gjate motit te keq.
Ne vitin 1992,parlamenti Norvegjez vendosi qe autostrada e re te perfshije nje tunel ndermjet komunave te vogla te Aurlandit dhe Lardalit.Pas 5 vjet punime,tuneli u perurua ne Nentor te vitit 2000.

Tuneli lidh Lardalin dhe Aurlandin,por ne te vertete punetoret filluan punimet ne te njeten kohe ne tre vende.Secili skaj kishte nje skuader dhe nje skuader e trete u perdor per ndertimin e nje tyneli ajroses 2 km i gjate.ky tunel duhej te bashkohej me tuneli kryesor 6.5kmlarg nga hyrja e Lardalit.Per te percaktuar piken e sakte se ku duhej te fillonte cdo skuader ,u perdor u perdoren sistemet satelitore te percaktimit te vendodhjes dhe drejtimi i cpimit u kontrollua me reze leizer.Keto rreze kontrollonin levizjen e makinerive shpuese,per tu siguruar se vrimat e hapura per venien e dinamitit ishin ne vendin e duhur.
Per cdo shperthim hapeshin 100 vrima ku secila ishte e thelle 5,2 m e thelle.keto vrima mbusheshin me 500kg eksploziv.Per pasoj formohej 500 meter kub shkemb i thermuar,ketolargoheshin me kamjone ,dhe para se te fillonin perseri shpimet perforcoheshin muret e tavanit.Perdoreshin bullona te gjata celiku dhe faqet e mureve visheshin me betonarme.Secila skuader perparonte cdo javerreth 60-70 m.Ne nentor te 1999 ndodhi carja e fundit kur te dyja skuadratqe punonin ne tunelin kryesor u takuan me nje shmangje 50cm. Sipas programit 14 muaj me vone tuneli u perurua.Ne kete pike shpenzimet kishin arritur 120 milione dollare.

Tuneli i ajrosjes 2km i gjate,i cili eshte 6.5 km larg nga hyrja e Lardalit,shtriht gjate nje lugine qe ndodhet aty afer dhe sherben si oxhak,ose kanal shkarkimi..
Ajri i fresket futet nga te dyja anet e tunelit dhe ajri i ndotur del nepermjet tuneli te ajrosjes.Dy aspiratore te fuqishem jane instaluar ne kete tunel,me nje kapacitet prej 1.7milion meter kub ne ore.Ky sistem siguro ne sasi te mjaftueshme ne anen qe gjendet Lardal.Mirpo duhej bere dicka me teper per anen qe gjendej ne.Aurland i cili eshte me i gjate.Prandaj,per te bere te mundur qe ajri te dilte nga tuneli i ajrosjes ,ne tavan u instaluan 32 aspiratore te vegjel.Por Ndersa pershkon largesine e madhe nga ana e Lardal deri ne gryken e tynelit te ajrosjes,ajri behet me i ndotur .
Zhgjidhja ishte qe 9.5 km nga hyrja Aurland,te ndertohej nje paisje per pastrimin e ajrit ne nje tunel paralel 100metra te gjate.
Ne te dyja anet ky tuneleshte i lidhur me tynelin kryesor.Ajri qe eshte ne tunelin kryesor devijohet qe te kaloje ne kete tunel paralel,ku nxiret deri 90% e pluhurit dhe e dioksidit te azotit.
Me kete sistem ajrosjeje dhe proces pastrimi ,tuneli Lardal mund te mbaje pa problem deri ne 400 makina ne ore.
Sinjalizues brenda ne tunel kontrollojne cilesine e ajrit.Nese niveli i ndotjes behet teper i larte tuneli mbyllet,por kjo nuk ka qene e nevojshme te behet.


Forumi aLbdigital
Jeta ėshtė e bukur - Jetoje ! malesia.org&malesiaforum.com
Shiko profilin e anėtarit http://www.malesia.org

13Normal Re: Kuriozitete nga Shkenca dhe Jeta prej Sat Jan 12 2008, 05:25

Ma-Origano


Moderator/e
Moderator/e
Veprimtar te ndryshme ndryshuan siperfaqen,atmosferen,dhe berthamen e zjarte ne brendesi te planeteveqe kane lene shenja dhe ne planetin e Marsit.

I para ne te majte te fotove eshte sateliti "Mariner10"qe kaloi Marsin tre here brenda nje viti nga marsi i vitit 1974 deri ne mars te vitit 1975

Ne mes eshte sateliti "BeriColombo" qe po pergatitet nga Evropianet dhe do te niset ne gusht te 2009 qe te studjoj Planetin Mars.

dhe ne te djathte te fotos eshte sateliti "Lajmetari"qe do te nis nje udhetim te gjat drejt Marsit ne 2004 dhe do te hyj ne orbit ne 2009

Vullkane dhe kratere vullkanike,lende qe rrjedhin nga brendesia e tij.kodra dhe lugina,dhe gjithashtu me dhjetra karakteristika te cuditshme jane te shperndara ne siperfaqen e Venusit.

Shpjegimet e karakteristikave te siperfaqes te Venusit jane astu sic i regjistroi "Magelani"


Forumi aLbdigital
Jeta ėshtė e bukur - Jetoje ! malesia.org&malesiaforum.com
Shiko profilin e anėtarit http://www.malesia.org

14Normal Re: Kuriozitete nga Shkenca dhe Jeta prej Sat Jan 12 2008, 05:25

Ma-Origano


Moderator/e
Moderator/e
Shekuj me pare"molla e dashurise"ishte nje bimeqe rritej relativisht ne viset e Andeve te Amerikes Jugore.Kokrrat e saj ishin mjafte te shijshme,por me sa duketindianet vendas nuk e kultivonin.Ne nje fare menyre kete bime te jashtezakoneshme e sollen edhe ne Meksike.ne kete vend Acteket e quajten bimen sitomatl .Domethenia e termit tomatl tregonte se bima kishte disa fruta te ngjasheme me njera-tjetren,kryesisht te lengshme.
Shume shpejt,salca me domate, me qepe dhe dhe speca djeges,u be nje perberes i perhershem i kuzhines acteke dhe domatja u fut ne rrugen e gjate te njohjes nderkombetare.

Edhe pushtuesve Spanjollu dukej mjaft e shijshme salca e domates.Me 1590 nje priftj ezuit,i cili pjesen me te madhe te jetes e kaloi ne Meksike,tha se domatet ishin shume te shendeteshme. Ai tha edhe se domatet ishin te mira per tu ngren dhe ter leng,i cilii jep salces nje shije te kendeshme.Nga Meksika spanjollet e derguan faren ne Spanje ne kolonite e tyre ne Karaibe dhe ne Filipine.Por me gjithe kete fillim premtues ,kaluan me shume se tre shekuj,deri ssa domatja te zinte vendin qe i takonte ne ne kuzhinen boterore.

Shume nam i keq

Paragjykimet per ushqimet,si cdo lloj tjeter paragjykimi,mund te jete e veshtire te kapercehet.Pavaresisht nga nami i mire qe kishte ne Meksike,ne Evrope domatja morri nje emer shume te keq.Problemi filloi kur botanistet evropian e klasifikuan domaten si antare te familjes Solanaceae,familja familja e helmarines vdekjeprurese.Pervec kesaj,gjethet e domates leshonin nje ere te rende dhe u vertetua se ishin heluese.
Si per te ngateruar punet me teper,disa mjek popullor se domatja kishte aftesi te nxiste deshirat seksuale.Disa besojne se kjo ishte arsyeja qe Francezet e quajten

pomme d'amour ose "molla e dashurise Edhe ne Ameriken e veriut u perhap fama e keqe e domates.madje dhe ne vitet 20 te shekullit te 19-te,nje kopeshtar amerikan nga Masacuesti pohoi:"Domatet me dukeshin kaq te peshtira ,saqe mendoja se do ta provoja vetem nese do te isha i uritur"Ai nuk ishte i vetmi mosbesues .
Lumturisht,italianet,te ciletne shekullin e 16-te i kishin vene domates emerimin pomodoro (molla e arte),u treguan me praktik.Ne fillim te shekullitte 17-te,domatet ishin bere nje ushqim i pelqyer ne Itali,ku klima me diell ndihmonte ne kultivimin e tyre.Prapseprap,perafro dy shekuj,ne kopshtaret ne veri te Evropes nuk ishin bindur akoma dhe i kultivonin domatet si bime zbukuruese ose mjeksore.

Nga paragjykimi te fama

Megjithate ,pasi njerezit filluan ti provonin domatet,dyshimet e meparshme u zhduken dhe kultivimi i domates mori hov.Aty nga viti 70 te shekullit 19-te,domatet e fresketa te Kalifornise ishin ne shitje ne Nju-Jork,fale hekurudhes se re qe qe kalonte mes permes kontinentit.disa 10 vjecare para kesaj,ne Napoli te Italise u hap piceria e pare dhe bashke me te domatet filluan te kerkoheshin me shume .Gjate shekullit te 20-te,kerkesa ne rritjeper supen ,lengunsalcenme domatedhe catsupin,per te mos permendur picen e famshme, e kthyen domaten ,e perfolur aq shume,ne frutin me te famshem ne toke.Domatja nuk ka pasur sukses vetem tek ata qe i rritin per tregti.Ajo eshte bere dhe nder bimet e preferuara te kopeshtareve,qe nga shkretetirat e lindjesse Mesme deri ne detin eVeriut,te pushtuar nga ererat.
Sidoqofte ,fama pothuajse e perboteshme e domates nuk varet nga aftesia e saj per tu pershtaturne toka e klima te ndryshme.Shumica e bimeve te domates jane vete pjalmuese,keshtu qe mund te krijohen varjetete te ndryshme per te kenaqur shije te ndryshme.Tani ka rreth 4000 varietete te ndryshme.

Shifra dhe fakte per domaten

Domatja eshte bere fruta me e perhapur ne bote.Afro 100 miljard tone vilen cdo vit,shume me teper se vjeljete frutave te tjera kryesore te botes (te molleve bananeve,rrushit dhe portokalleve)
Edhe pse domatja eshte quajtur perime,sipas botanikes eshte frut,sepse pjesa e ngreshme e bimes perman farat(ne pergjithesi perimet jane kercejte,gjethet ose rrenjete ngrenshme te nje bime)
Sipas librit te Rekordeve Gines,domatja me e madhe qe njihet peshon 3,5 kg dhe ishte rritur ne Oklahoma te SHBA-se.
Mund te jete e demshme per bimen te pish duhan afer saj ose para se ti prekesh atoDuhani permban nje virus ndaj te cilit bima eshte e ndjeshme.
Pervec vitaminaveAdhe C domatetjane te pasura melikopen,nje lende anti toksiduese .Disa kerkime tregojne se nje diete e pasur me domate mund te pakesoj rezikun e kancerit.


Forumi aLbdigital
Jeta ėshtė e bukur - Jetoje ! malesia.org&malesiaforum.com
Shiko profilin e anėtarit http://www.malesia.org

15Normal Re: Kuriozitete nga Shkenca dhe Jeta prej Sat Jan 12 2008, 05:25

Ma-Origano


Moderator/e
Moderator/e
Armandilo eshte nje nga speciet me te vjetra te planetit,eshte me te vertet nje gjitar i cuditshem.
Simbol i mbijeteses,kercen deri ne lartesine nje meter kur trembet,eshte nje notar i mire dhe mund te mbaj frymarjen nen uje deri ne 6 minuta.
Por ajo qe e bene te vecante eshte menyra qe shumezohet.Te vegjelit jane gjithmon kater te vegjel te njejte.Shkencetaret lidhin tkete karakteristike me te suksesit te mbijeteseste species.
Ne baze te nje teorie,kafshet ndimojn dhe ndimohen nga kafshe te tjera me te cilat ndajne te njejtat gene.


Forumi aLbdigital
Jeta ėshtė e bukur - Jetoje ! malesia.org&malesiaforum.com
Shiko profilin e anėtarit http://www.malesia.org

16Normal Re: Kuriozitete nga Shkenca dhe Jeta prej Sat Jan 12 2008, 05:26

Ma-Origano


Moderator/e
Moderator/e
Njerezimi disponon perafersisht 300 me pak ajer(oksigjen) nga uje te pishem.
Atmosfera ndodhet ne nje gjendje shume shqetesuese sesa ujrat.
Atmosfera do te behet e para me e papershtatshme per jeten frymemarjen,sesa uji te behet i papershtatshem per tu pire.

==============================================


Ne ditet tona ujrat e ndotura shkaktojne rreth 80% te semundjeve qe prekin popullsine e vendeve ne zhvillim.
35000 femije vdesin cdo vit nga etja ose infeksione te ujit.
Dhe 40% e popullsise se Afrikes eshte ne rrezik te semuret dhe te vdesin nga shkaku i ujit.
__________________
Dashuria eshte si nje hekur flakerues, qe kur e kap te djeg, me kalimin e kohes plaget mbyllen por shenjat do te ngelen perjete.

Liri ne mendim......Respekt per nje mendim te kundert

Pergjigjia me e mire per nje njeri qe hiqet sikur i di te gjitha eshte heshtja.


Forumi aLbdigital
Jeta ėshtė e bukur - Jetoje ! malesia.org&malesiaforum.com
Shiko profilin e anėtarit http://www.malesia.org

17Normal Re: Kuriozitete nga Shkenca dhe Jeta prej Sat Jan 12 2008, 05:26

Ma-Origano


Moderator/e
Moderator/e
Elektromobili mė i shpejtė nė botė

KAZ ėshtė njė veturė me tetė rrota dhe ka titullin e elektromobilit mė tė shpejtė nė botė. Atė e vėnė nė qarkullim bateritė Litium-Jon - teknologji e cila po pvrdoret pėr mbushje tė telefonave mobil, por pėr kėtė veturė ka njė kapacitet prej 55 kilovat pėr secilėn rrotė, dhe mund ta shpejtojnė deri nė 310 km/h. Kjo shpejtėsi mund tė krahasohet vetėm me trenat Japonez super tė shpejtė. Ky elektromobil ėshtė i ndėrtuar prej pjesėve nga 14 prodhues Japonez, kurse shasinė e ka ndėrtuar njė kompani Italiane.

Nė janar do tė lind fėmija i parė i klonuar

Doktori Italian Severino Antinori pohon se fėmija i parė i klonuar do tė lind nė fillim tė muajit janar tė vitit 2003. Antinori njohtoi nė Romė se njėra nga tre gratė tė cilat kanė embrionė tė klonuar dhe janė nė javėn e 33 dhe se do tė lindė djalė. Ai tha se nuk do tė marrė pjesė nė ekipin e shkenctarėve tė cilėt do tė bėjnė lindjen, por se do tė japė kontribut shkencor dhe kulturor nė projektin e klonimit tė njerėzve. Mjeku Italian nuk dha ndonjė hollėsi rreth asaj se ēfarė nacionaliteti ėshtė gruaja, dhe shtoi se ajo do tė sjellė njė fėmijė nė vendin ku kjo gjė ėshtė e lejuar.


Foto tė porsalindurve dėrgohen nėpėrmjet internetit

Nė Frankfurt posa tė lind njė foshnje, mjekėt atė e fotografojnė me aparat digjital dhe fotografia kalon menjėherė nė galerinė virtuale, sė bashku me emrin e fėmijės, gjininė dhe peshėn e lindjes. Prindėrit pastaj mund tė marrin fotografinė nga kompjuteri i spitalit dhe atė ta dėrgojnė tė afėrmive dhe miqėve nėpėrmjet emailit. Spitali nė Bad Solden nė Frankfurt ėshtė i pari nė Gjermani i cili ofron njė shėrbim tė tillė.

Celine Dion punon pėr McDonalds

Shumė vizitorė nė njė restoran tė McDonalds nė qytetin Jupiter, Floridė, janė habitur kur kanė parė kėngėtaren e njohur Kanadeze Celine Dion duke paketuar Hamburgerė dhe Pomfrit. Ajo kishte pėrparse dhe kapelė tė firmės McDonald, duke bėrė pagesėn myshterinjėve tė habitur. Mė vonė Celine njohtoi se po tenton ti ndihmojė McDonaldsit qė tė mbledhė tė holla pėr shoqatėn humanitare "Ronald McDonald House" Qėllimi i kėtij aksioni ishte mbledhja e tė hollave pėr strehim tė prindėrve tė fėmijėve tė hospitalizuar. Ajo tha se mė herėt "Ronald McDonald House" ka ndihmuar familjen e saj nė Montreal kur njė kushėrirė e saj ishte nė spital.

Shkroi 12.584 shkronja nė njė kokėrr orizi


Njė nxėnės nga India do tė hyjė nė librin e Guinnes tė rekordeve sepse ai nė njė kokėrr orizi shkroi 12.584 shkornja. Akash Gupta shkroi 26 shkronja tė alfabetit nga 484 herė secilėn, duke mos pėrdorur asnjė ndihmvs vizuel. Pėr kėtė atij iu desht vetėm 90 minuta, dhe pėrdori ngjyrė shkrimi dhe mbajtėse fletash me tė cilin e mabajti kokrrėn. 14 vjeēari Akash me kėtė hobi merret 10 vite, dhe nganjėherė ai nė kokėrr tė orizit vizaton portrete tė njerėzve, kryetarėve tė sheteve dhe personaliteteve tjera.


Forumi aLbdigital
Jeta ėshtė e bukur - Jetoje ! malesia.org&malesiaforum.com
Shiko profilin e anėtarit http://www.malesia.org

Sponsored content


Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Mbrapsht nė krye  Mesazh [Faqja 1 e 1]

Drejtat e ktij Forumit:
Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi